Аз жаргал...

1. Ёс зүй, ёс суртахуун гэж юу вэ? Түүний судлах зүйл үүрэг зарчмуудыг нэрлэнэ үү.

2. Ёс суртахууны үүсэл хөгжлийн үе шатын тухай

3. Ёс зүйн тухай ойлголт

4. Ёс зүйн шинжлэх ухааны үндсэн үүрэг зорилго, судлах зүйл

5. Ёс суртахуун гэж юу вэ?

6. Ёс суртахууны ухамсар, ёс зїйн категориуд

7. Ёс суртахууны итгэл їнэмшил

8. Ёс суртахууны үүрэг, шаардлага

9. Энэтхэгийн ёс суртахууны сургаалууд

10. Буддын ёс суртахууны сургаал

11. Ведийг баримталдаг дэг, ёс суртахууны сургаал

12. Даосизмын ёс суртахууны сургаал

13. Күн-зийн ёс суртахууны сургаал

14. Герегийн ёс суртахууны сургаалууд

15. Аристотелийн ёс суртахууны сургаал

16. Монголчуудын ёс зуйн сэтгэлгээ

17. Улс орнуудын зан үйлийн онцлогууд

18. Нийгмийн хариуцлага гэж юу вэ?

19. Бизнесийн байгууллагууд нийгмийн өмнө хариуцлага хүлээхийн ач холбогдлууд

20. Бизнесийн нийгмийн хариуцлагын зарчмууд

21. Бизнесийн байгууллагын нийгмийн хариуцлагын хэлбэрүүд - Компанийн сайн засаглал тогтоох

22. Бизнесийн байгууллагын нийгмийн хариуцлагын хэлбэрүүд - Байгаль орчинд ээлтэй үйл ажиллагаа явуулах

23. Бизнесийн байгууллагын нийгмийн хариуцлагын хэлбэрүүд - Ажиллагчдад зөв хандах

24. Хувь хүний нууц

25. Байгууллагын нууц

26. Бизнесийн нууц

27. Мэргэжлийн ёс зүйн тухай үндсэн ойлголт

28. Мэргэжлийн ёс суртахууны ойлголтууд

29. Мэргэжлийн ёс суртахууны шаардлага

30. Хувцаслах соёл ба ёс зүй

31. Өнгө сонгох ба дулаан өнгөний талаар

32. Өнгө сонгох ба хүйтэн өнгөний талаар

33. Албан харилцааны ёс зүй, зарчим

34. Хэл ярианы харилцааны соёл

35. Харилцаа гэж юу вэ? Түүний ангилалууд.

36. Хувь хүний зан аашний хэлбэрүүд ба эерэг сөрөг зан чанарын тухай

37. Төрийн албан хаагчийн зарчмын ангилал, ТАХ-ын ёс зүй гэж юу вэ?

38. Төрийн албан хаагчийн үйл ажиллагаандаа баримтлах ёс зүйн үндсэн 9 шаардлага.

39. Нууц гэж юу вэ? Түүний ангилал

40. Авилгал гэж юу вэ? Монгол улсад авилгалын байдалд үр дүн ямар гарсан бэ?

41. Нийгмийн шудрага ёсны тухай.

42. Нийгмийн баялагыг шудрага хуваарилах зарчим.

43. Мэдээллийн нууцыг хэрхэн хадгалах вэ? Мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах 5 зарчим.

44. Айлчлах, нийтийн болон зочны дунд байх ёс зүй

45. Ширээний ард байх ёс зүй

46. Биеийн хөдөлгөөний илэрхийлэл

47. Санал яаж тавих, буулт яаж хийх вэ?

48. Түнштэйгээ ажил төрлийн харилцаа холбоо тогтоох

49. Хэлэлцээрт хувь хүний нөлөөлөл

50. Яриа хэлэлцээрт бэлтгэх арга

51. Ёс суртахууны үнэлэлт ба өөрийн үнэлэлт

52. Бизнесийн нэр хүнд, хүнлэг энэрэнгүй ёс

53. Илтгэх ур чадвар

54. Бизнесийн орчин дахь хувцаслалт

55. Олон үндэстний хоол, түүний онцлог, хэрэглэгдэхүүн

56. Цаг төлөвлөлт, Цагийг удирдах чадвар

57. Албан хаагчийн имидж

58. Оюуны болон материаллаг соёлын ялгаа

59. Гэрээ хэлэлцээрийг телефон утсаар, факсаар, захидлаар сунгах ач холбогдол

60. Байгууллагын соёлын гадаад ба дотоод хүчин зүйлс


ЁС ЗҮЙ ХИЧЭЭЛИЙН БИЕ ДААЛТ

д/д

Бие даалт

Тэмдэглэл

хугацаа

Оноо

1

Бие даалт I

“Хүн өөрийгөө танин мэдэхийн ач холбогдол” эссэ бичих

III дэх долоо хоногт

5

2

Бие даалт II

Багаараа сонгосон номоо уншиж, илтгэл бэлтгэн тавих

VIII дах долоо хоногт

10

3

Бие даалт III

Доорх өгөгдсөн сэдвүүдээс эсвэл өөрсдийн хүндэлдэг хүний сургаалыг судлах

XII дах долоо хоногт

15

Илтгэл тавих боломжтой ном

1

Бүтээмж өндөртэй хүний 7 дадал

Стивен Ковей

2

8 дахь дадал

Стивен Ковей

3

Сайнаас агууд дэвшихүй

Жим Коллинз

4

Биеийн хөдөлгөөний хэл

Аллан Пиз

5

Нөхдөө өөртөө татаж бусдад нөлөөлөх ёсон

Дэйл Карнэги

6

VERITAS

С.Эрдэнэболд

7

Ажил хэргийн гурвалжин 1,2

Ц.Баатархүү

8

Нууц

Ронда Бёрн

9

Алсын хараа

Л.Оюун-Эрдэнэ

10

Америкт суралцсан тэмдэглэл

Ц.Оюунгэрэл

11

Өөрийгөө хөгжүүлье !

Эмос клуб

12

Гэр бүл төлөвлөлт

Т.Намжил

Сургаалын сэдвүүд

1. Бурхан багшийн сургаал

2. Далай ламын 1000-ны сургаал

3. Кун-зийн сургаал

4. Чингис хааны сургаал

5. Өгөөдэй хааны сургаал

6. Хубилай хааны сургаал

7. Зая бандид Лувсанпэрэнлэйн сургаал

8. Сүмбэ хамба Ишбалжирын сургаал

9. Жан хутагт Ролбийдоржийн сургаал

10. Цахар гэвш Ц.Лувсанчүлтэмийн сургаал

11. Алша Лхарамба Агваандандарын сургаал

12. Хамба Номун хан Агваанхайдавын сургаал

13. Тунгалаг цорж Занын Агваанбалдангийн сургаал

14. Дандар аграмбын сургаал

15. Ишданзанваанжилын сургаал

16. Зава Дамдины сургаал

17. Лувсанчойдоны сургаал

18. Ноён хутагт Данзанравжаагийн сургаал

19. Бат-Очирын Тогтохтөрийн сургаал

20. Монголын шинэ үеийн сэтгэгчдийн ёс зүйн сургаал

1-р бие даалт

  • Оюутнууд 6 бүлэгт хуваагдаж монгол улсын эдийн засагт тулгамдаж байгаа 1 асуудлыг сонгон авч судалгаа хийнэ.
  • Судалгааны ажлыг ямар чиглэлээр сонгохоо урьдчилан багштай зөвшилцсөний үндсэн дээр сонгох ба бусад багуудтай судалгааны чиглэл давхцахгүй.
  • Уг ажлыг 03 сарын 31-ны дотор шалгуулж дуусна. Хугацаа хожимдсон ажлыг авахгүй.

2-р бие даалт

1. Эдийн засгийн онолын тухай

2. Эрэлт

3. Нийлүүлэлт

4. Зах зээлийн тэнцвэр

5. Эрэлт, нийлүүлэлтийн мэдрэмж

6. Бизнесийн зохион байгуулалт

7. Зардал, зардлын ангилал

8. Төгс өрсөлдөөнт зах зээл

9. Цэвэр монополь зах зээл

10. Монополь өрсөлдөөнт зах зээл

11. Олигопольт өрсөлдөөнт зах зээл

12. Хүчин зүйлийн зах зээл

13. Хөдөлмөрийн зах зээл

14. Цалин хөлс

15. Үндэсний тооцооны систем

16. Макро эдийн засгийн үндсэн үзүүлэлтүүд

17. Ажилгүйдэл

18. Инфляци

19. Эдийн засаг дахь төрийн үүрэг

20. Макро эдийн засгийн үндсэн асуудлууд

21. Хэрэглээ

22. Хадгаламж

23. Хөрөнгө оруулалт

24. Сангийн бодлого

25. Мөнгөний бодлого

26. Валют, валютын ханш

27. Олон улсын худалдаа

28. Эдийн засгийн өсөлт

29. Компани

30. Хоршоо

31. Нөхөрлөл

32. Монгол улсын эдийн засгийн өнөөгийн байдал

33. Монгол улсын эдийн засгийн өсөлт

34. Монгол төгрөгийн бусад валюттай харьцах ханш

35. Импорт

36. Экспорт

37. Банк, банкны тогтолцоо

38. Төсвийн алдагдал, түүнийг багасгах арга

39. Засгийн газрын зардал, улсын өр

40. Монгол улсын татварын бодлого

Жич:

1. Бие даалт нь онолын болон судалгааны гэсэн 2 хэсэгтэй байна.

2. Мөн уг авсан сэдэвтэйгээ холбоотой 10-с доошгүй бодлого бодсон байна.

3. Хугацаа хожимдсон бие даалтыг авахгүй. 05 сарын 16-ны дотор шалгуулж дууссан байна.

4. Анги дотор бие даалтын ажил давхардахгүй, давхардсан ажлыг тооцохгүй.

ОЮУТНЫ ЧИГ ҮҮРЭГ

2013 оны 11-р сарын 20 Нийтэлсэн Anhaa

Амьдрал бол цуварсан агшны хэлхээ гэлтэй. Агшин бүр өөрийн шалтгаантай, ялгаатай, бас өөр өөрийн хонхны дуутай. Өнөөдөр та бид Монголын оюутны холбооны 70 жилийн ойг тэмдэглэж байна. 1942 онд Монгол Улсад анхны Их сургууль байгуулагдаж, удалгүй Монголын оюутны холбоо (МОХ) бий болжээ. Тэр үеийн хонхны дуу дэлхийн халуун дайны тухай цохиж байлаа. Монголын түүхэнд оюутан залуус анх удаа дээд боловсролын диплом авч, эх орныхоо хөгжлийн мэдлэгийн суурийг тавьж байжээ.

 

Харин бидний оюутан байсан 70-80-аад оны уулзварт түүхийн хонх хүйтэн дайны ид өрнөлийг давтаж байлаа. Би Ташкентийн их сургуулийн орос хэлний бэлтгэлд орж, хойтон нь Москвагийн Улсын их сургуулийн (МГУ им. М.В. Ломоносова) геологийн ангид элсэж, хоёр жилийн дараа эдийн засгийн ангид шилжин суралцаж төгссөн юм.

 

Тухайн үед Оюутны зөвлөл, Эвлэлийн үүр нь нэг байгууллага байсан бөгөөд зуу шахам монгол оюутан сурч байсан МГУ-гийн Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэлийн Хорооны даргаар би сонгогдов. Оюутны байрныхаа байршлаас хамааран гурван үүртэй байсан бөгөөд нэг үүрийн дарга нь Санжаасүрэнгийн Зориг (Ардчилсан холбооны дарга нь агсан), нөгөө үүрийн дарга Зоригийн Алтай (одоо Шведэд Элчин сайд), удаах нь Сүхбаатарын Батмөнх (нэрт зохиолч агсан) байлаа. Москвагийн их сургуульд олон арван авьяаслаг залуус сурч байсан бөгөөд тэднээс Монголын ирээдүйн удирдагчид, өөрийн мэргэжлээр дэлхийн түвшинд хүрсэн алдар нэртэй мэргэжилтнүүд төрөн гарсан.

 

Харин 80 оны хоёрдугаар хагаст миний бие Монголын оюутны холбооноос Олон улсын оюутны холбоонд (ОУОХ) суух төлөөлөгчөөр томилогдон Прага хотод ажиллаж байлаа. Олон улсын оюутан, залуусын наадмыг Хойд Солонгост зохион байгуулах, түүний бэлтгэл болох Дели болон Гаванагийн хуралд оролцож, дэлхийн олон тив, орноор явж, оюутан залуус, их, дээд сургуулиудын багш нар, төр, засгийн удирдлагуудтай (Ф.Кастро, Ким Ир Сен, Ражив Ганди ба бусад) уулзах завшаан тохиосон юм.

 

Наяад оны эцсээр социализм задран унаж, зах зээл, ардчиллын харилцаа тогтож эхэлж байлаа. 1989 оны намар Прагын төв талбайд Чехийн оюутнуудын эхлүүлсэн сүрт жагсаал болж, Чехословакт суралцаж байсан Монголын оюутнууд ч оролцож байв. Прагын Политехникийн их сургуулийн өмнөх талбайг Сүхбаатарын талбай гэж нэрлэж ч байлаа. Тус талбайд болсон оюутны ээлжит цуглаан дээр би үг хэлж, маргаашийнх нь залуучуудын сонины дугаарт “Сүхбаатарын талбайд нэг монгол шоронд байгаа зохиолч Вацлав Хавелыг чөлөөлөхийг уриалав” гэж бичсэн байлаа.

 

АРДЧИЛСАН ХУВЬСГАЛ БА ОЮУТНУУД

 

Социалист орнуудад өрнөж байсан хувьсгалт өөрчлөлт бүрт тухайн оронд суралцаж байсан Монголын оюутнууд оролцож ирсэн бөгөөд 1989 оны өвөл манай улсад өрнөсөн ардчилсан хөдөлгөөн нь монгол хүн бүрийн сэтгэл зүрхийг татаж байлаа. 1990 оны хоёрдугаар сарын 18-нд болсон Монголын ардчилсан холбооны анхны хуралд олон орны оюутнууд ирсний дунд Чехословакаас Хулан (Брно), П.Цэнгүүн (Прага), бид гурав байсан.

 

Хоёрдугаар сарын 24-нд Монголын ардчилсан хүчнүүдийн хамтарсан хурлыг МОХ-ноос зохион байгуулж, МОХ, Шинэ дэвшилт холбоо, Ардчилсан социалист хөдөлгөөн болон Монголын ардчилсан холбооныхон оролцсон юм. Энэ хурлаар бид ямар үндсэн дээр байр сууриа нэгтгэж, гуравдугаар сарын 4-нд бүх нийтийн жагсаал зохион байгуулах тухай ярилцсан билээ. Эцэст нь Ц.Элбэгдорж, Батсүх (багш, овгийг нь бичээгүй), Р.Гончигдорж бид дөрөв АИХ, Сайд нарын Зөвлөл, Төв хороонд хүргүүлэх Хамтарсан мэдэгдэл, БХЯ, Зэвсэгт хүчин болон НАХЯ-ны нийт бие бүрэлдэхүүнд иргэдийнхээ эсрэг галт зэвсэг хэрэглэхгүй байх Уриалга бэлдэж батлуулсан. Дараа нь МОХ тэдгээр Уриалгыг бичгийн машинаар бичиж олшруулаад, хотын баруун, зүүн дөрвөн замын хооронд гэрлийн шонгуудад наасан бөгөөд тэр үеийн үйл ажиллагаанд оюутны “ХХ зуун хөдөлгөөн” идэвхтэй оролцсон.

 

Гуравдугаар сарын 2-ны өдөр МОХ-ны Онц бага хурал болж, Холбооны дарга Л.Болд (Эдүгээ ГХ-ны сайд) үг хэлж, төлөөлөгчид бид МОХ-ны шинэ үзэл баримтлал, мөрийн хөтөлбөрийг баталж, Монголын оюутны эрхийг тунхагласан.

 

Гуравдугаар сарын 4-нд бид Залуучуудын төвийн үүдэнд олон зуун оюутны жагсаал зохион байгуулж, Оюутны эрхийн тунхаглалаа уншаад Тянь-Аньминий талбайд эрх чөлөөний төлөө босож амиа алдсан Хятадын оюутнуудын дурсгалыг хүндэтгэсэн. Дараа нь Ялалтын талбайд жагсаалаар очиж Ардчиллын цуглаанд нэгдсэн. Үдээс хойш Сүхбаатарын талбайг тойрч жагсаад одоогийн Хэлмэгдэгсдийн хөшөөний суурин дээр ирж албан ёсоор тарсан. Тэр өдөр Сүхбаатарын талбайд жагсаал хийх зөвшөөрөл өгөхгүй байсан юм. Гэвч удалгүй талбай дээр олон хүн аажмаар хурсаар ахиад нэг том цуглаан болж хувирсан. Тэр үеийн түүхийн хонхны дуу бол үг хэлэх эрх чөлөө, хүний эрхийн тухай байсан юм. Удалгүй Улс төрийн товчоо огцорч, Улсын Бага хурал хуралдаж, шинэ Үндсэн хууль батлагдаж байлаа.

 

ӨНӨӨГИЙН ОЮУТАН ТА

 

Харин 2010-аад оны хонхны дуу шал өөр аялгуутай юм. Өнөөгийн оюутнууд та нар Монголын 2020 оны улс орны өнгө төрхийг бүрдүүлнэ. Та бүхний үүрэг бол шинэ санаачилгын (innovation) эдийн засгийг бүтээн босгож, ардчилал, зах зээлийг бэхжүүлэх явдал юм. Яагаад гэвэл зөвхөн энэ гурвын нэгдэл аль ч улс оронд хөгжил цэцэглэл, энх тайвныг авчрах юм.

 

Нэгэн дуунд гардаг шиг хүн бүрт өөрийн агшин ирдэг. Харин тэр нь шалзам халуун зуны балга ус шиг бага, шанхны үзүүрийг шүргэсэн бууны сум шиг хурдан өнгөрдөг.

 

Би 2002 онд АНУ-д Денверийн их сургуульд хоёр жил сурч бизнесийн удирдлагын мастерийн зэрэг хүртсэн. Нийтдээ арван жил оюутны амьдралыг туулж, сурч мэдэхийн бэрхшээл, сорил, баяр баясгалан болон үр өгөөжийг нь амссан хүний хувьд та бүхнийг өөрийн агшинаа бүрэн ашиглахыг уриалж байна.

 

Та бүхэн мэдээллийг мэдлэг болгох, мэдлэгээрээ үнэ цэнийг бүтээхийг эрмэлзэх ёстой. Даяаршсан хавтгай ерт өнц өд та дэлхийн аль ч орны, адилхан ухаантай хүмүүстэй өрсөлдөх болно. Таны голын аль эрэгт төрсөн, аль аймаг сум, ямар яс үндэстэй байх нь гол асуудал биш. Та аль хэр мэдлэг чадвартай, түүнийгээ яаж, ямар хэлээр илэрхийлж чадаж байгаа нь гол асуудал юм.

 

Оюутан байх үедээ хүн насан туршдаа сурч боловсрох чадвараа бүрдүүлдэг. Сахилга бат, төвлөрөх, бусдыг сонсох чадвартай болох ёстой. Та нар харилцаа холбооны цоо шинэ технологи хөгжсөн үед амьдарч байна. Түүнийг хэрхэн ашиглан хөдөлмөрийн бүтээмжээ хэд дахин өсгөж чадаж байна вэ гэдэгт гол асуудал байгаа юм.

 

Та нар дараачийн Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд болно гэхээсээ илүүгээр дараачийн Билл Гэйтс, Марк Цукерберг болохыг мөрөөдөөсэй гэж би хүсэж байна. Та өөрөө тэр хүсээд байгаа өөрчлөлтөө хийх хэрэгтэй.

 

Оюутан залуустаа сурлагын өндөр амжилт хүсье!

 

ОУОХ-нд МОХ-г төлөөлөн сууж байсан Д.Жаргалсайханы Монголын оюутны холбооны 70 жилийн ойн хурал дээр хэлсэн үг.

 

2013.11.16 Улаанбаатар хот

 

1-р Бие даалтын сэдвүүд

 

Оюутнууд тодорхой багт хуваагдан өөрсдийн сонирхон авсан компанийг байгуулах үйл явцыг дэс дарааллан хийж баримтжуулна.

  1. Аялал жуулчлалын компани. Дотоодын хөрөнгө оруулалттай.
  2. Зочид буудал. Дотоодын хөрөнгө оруулалттай.
  3. Зоогийн газар. Дотоодын хөрөнгө оруулалттай
  4. Аялал жуулчлалын компани. Гадаадын хөрөнгө оруулалттай.
  5. Зочид буудал. Гадаадын хөрөнгө оруулалттай.
  6. Зоогийн газар. Гадаадын хөрөнгө оруулалттай.

 

 

 

Уг ажлыг анги дотор 6 баг болон хуваагдаж баг тус бүр дээрх сэдвүүдээс сонгон хийнэ.

2-р Бие даалт

Бизнесийн үйл ажиллагаатай холбоотой хууль эрхзүйн актуудаас нэгийг сонгож аван түүнийгээ уншиж хамгаалах. /Хуулиудыг хамгийн сүүлийн үеийн нэмэлт өөрчлөлттэй нь уншиж судална./ Тухайлбал:

Хуулийн шалгалтын агуулга, унших сэдэв

1. Монгол улсын vндсэн хууль
2. Нягтлан бодох бvртгэлийн хууль
3. Улсын нэгдсэн тєсвийн тухай хууль
4. Тєсвийн байгууллагын удирдлага, санхvvжилтийн тухай хууль
5. Тєрийн хяналт шалгалтын тухай хууль
6. Тєрийн аудитын тухай хууль
7. Аудитын тухай хууль
8. Банкны тухай багц хууль /Төв банк, арилжааны банк, банкны тухай 3 багц хууль/
9. Vнэт цаасны зах зээлийн тухай хууль
10. Татварын багц хууль /Татварын тухай, ААНОАТ-ын тухай, ХАОАТ-ын тухай гэх мэт 10 багц хууль/
11. Татвар ногдуулалт, тєлєлтєд хяналт тавих, татвар хураах тухай хууль
12. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль
13. Нийгмийн даатгалын хууль /Нийгмийн даатгалын тухай, тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай гэх мэт 6 багц хууль/
14. Нийгмийн халамжийн тухай хууль
15. Иргэний эрvvл мэндийн даатгалын тухай хууль
16. Хєдєлмєрийн тухай хууль
17. Хєдєлмєрийн хєлсний доод хэмжээний тухай хууль
18. Компанийн тухай хууль
19. Нєхєрлєлийн тухай хууль
20. Хоршооны тухай хууль
21. Аж ахуйн vйл ажиллагааны тусгай зєвшєєрлийн тухай хууль
22. Хуулийн этгээдийн улсын бvртгэлийн тухай хууль
23. Банк бус санхvvгийн vйл ажиллагааны тухай хууль
24. Тєрийн болон орон нутгийн ємчийн тухай хууль
25. Иргэний тухай хууль
26. Газрын тухай хууль
27. Монгол улсын иргэнд газар ємчлvvлэх тухай хууль
28. Эд хєрєнгє ємчлєх эрх, тvvнтэй холбоотой эд хєрєнгийн бусад эрхийн бvртгэлийн тухай хууль

 

 

Жич:

 

  1. 1-р бие даалтын ажлыг 10 сарын 18 - ны дотор хийж хамгаалсан байна.

     

  2. 2-р бие даалтын ажлыг 11 сарын 29 - ны дотор өгч, хамгаалсан байна.

     

  3. Хугацаа хожимдсон бие даалтыг авахгүй.

     

  4. Анги дотор бие даалтын ажил давхардахгүй, давхардсан ажлыг тооцохгүй.

     

Карьерийг чинь өсгөх ажлаас гадуурх 10 чадвар

2013 оны 09-р сарын 24 Нийтэлсэн Anhaa

Техникийн мэдлэг
Компьютер дээрээ вирусний программ суулгаж, гарныхаа товчыг солихдоо ажлынхаа залуугаас аль болох тусламж гуйхгүй байх хэмжээнд мэдлэгтэй байх хэрэгтэй. Хэдий энгийн юм шиг санагдаж байгаа ч чи ийм л энгийн зүйл дээр бүдэрдэг гэдгээ бусдад харуулж байгаа хэрэг. Тиймээс бага зэрэг хичээл зүтгэл гаргаад энэ бүхнийг өөртөө ашигтайгаар эргүүл. Наад захын мэдлэг л чамд жижигхэн зүйл дээр ч бусдын гар харахгүй байхад туслах болно.

Урлагийн чадвар
Байгууллага хоорондын урлагийн үзлэгт урдаа барьдаг “авъяастан” нь байхыг эрмэлз. Хэн юм хийнэ, хэн илүү хариуцлага хүлээнэ түүнд эрх мэдэл очдог. Төрөлхийн урлагийн авъяасгүй гэж бодож болохгүй. Хэрэв дуулж чаддаггүй бол бүжиглэж сур. Энэ чадвар өдөр болгон биш ч чухал үед их хэрэгтэй. Үүнийг дагаад чиний нэр хүнд ч өсөх болно. Дан ганц ажлын байран дээр биш, амралт зугаалган дээр ч бусдад ямар үлгэр жишээ гэдгээ харуулах нь хамтран ажиллагсаддаа өөрийнхөө талаар эерэг ойлголт төрүүлэх том алхам. Гитар тоглоод эвлэгхэн дуулчихдаг бол хамт олноороо салхинд гарахад чамайг “од” болгож магадгүй шүү.

Бусдыг урамшуулах чадвар
Хажуудах хүндээ эелдэг үг хэлж бай. Тайлан гаргах гээд сууж байгаа ажлын бүсүйдээ “Чи их мундаг” шүү гэж хэлэхэд л тэр чиний талд гэсэн үг. Хүнийг өөрийнхөөрөө байлгах хамгийн сайн арга нь магтаал биш шүүмжлэл. Гэхдээ л сайн сайхан зүйл ярьдаг өөдрөг хүнд эргэн тойрны бүх хүн дарамтгүйгээр татагддаг.

Хошин шогийн мэдрэмж
Хамт олны уур амьсгал тэр чигтээ доошилсон үед ч, хошигнох мэдрэмжээ алдаагүй хүн бүхнийг аварч чадна. Адилхан хөмсгөө зангидлаа гээд асуудал шийдэгдэхгүй учраас, хамт олныхоо сэтгэл санааг өргөж энэ төсөл бүтэлгүйтсэн ч гэсэн ямар дурсамжуудыг үлдээсэн, одоо бидний өмнө юу байгааг ярьж инээмсэглэл бэлэглээрэй. Ямар ч хөгийн нөхцөл байдлаас инээх шалтгаан олж харж чаддаг хүнийг бүх хүн дагахад бэлэн байдаг.

Бусдын олж хараагүйг харах чадвар
Өөрөөр хэлвэл 10 хүний 9 нь нэг зүйлийг дуу нэгтэйгээр хүлээн зөвшөөрч байвал, түүнийг нөгөө өнцгөөс нь харуулах 1 хүн нь байх юм. Бид өөрсдөө ч мэдэлгүйгээр эргэн тойрны хүмүүсийнхээ нөлөөлөлд автаж, үзэл бодлоо өөрчилж байдаг. Тиймээс бие биенийгээ дагаж санал нийлж байгаа хүмүүст, өмнө нь бодож үзээгүй нэг давуу талыг сөргүүлэн тайлбарласнаар чи нэг алхмын түрүүнд явж чадна.

Тэмдэглэл хөтлөх чадвар
Барилгачны ажилд хүртэл тэмдэглэл хөтлөх чадвар маш чухал. Хурал хийж байхад зөвхөн протокол хөтөлдөг хүнд найдалгүй, гарсан бүх шийдвэрийг тэмдэглэж авдаг байгаарай. Өөртөө төрсөн шинэ санаануудыг бодож байгаад л орхичих биш, тусад нь заавал тэмдэглэл хөтлө. Хэзээ нэг өдөр 5 жилийн өмнө бодож байсан санаа чинь биелэх цаг мөч ирэхэд хэрэг болж л таарна. Тэмдэглэл бүхэн хураасан эд хөрөнгө л гэсэн үг.

Аливааг хялбарчлах чадвар
Ямар нэг зүйлийг түргэн хугацаанд, илүү хялбархнаар ижилхэн үр дүнтэйгээр, мөн өөртөө ашигтайгаар хийх чадварыг өөртөө суулга. Хүнд ажлын өмнө очих болгондоо хэрхэн үүнийг “тийм” болгох вэ гэж өөрөөсөө асууж байгаарай. Тэгвэл ажилдаа ч, гэр бүлдээ ч, найз нөхөддөө ч түүртэхгүйгээр бүхнийг амжуулж сурна.

Хэлний мэдлэг
Өөртөө давуу талыг бий болгоход англи, орос хэл нэмэргүй болсон гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Нэг бол чи эднийг бусдаас хамаагүй илүү мэддэг байх, үгүй бол ямар нэг өөр хэлний мэдлэгтэй бол. Ажлынхаа зав чөлөөгөөр шинэ хэл сурч түүнийгээ хобби болго. Тэгээд яг хэрэгтэй цагт нь өөрийгөө мэдлэг чадвартай эмэгтэй гэдгийг нотолж хэлнийхээ чадварыг гарга. Ихэнх бизнес глобал харилцаан дээр суурилдаг болсон энэ үед тушаал дэвших том шалтгаан болдог юм шүү.

Ярианы чадвар
Ямар ч хурал цуглаан дээр хэлтсээ төлөөлөөд ярьчихдаг байгаарай. Албаны тодорхой үг хэллэг, хоолойны жигд тон, эгц шулуун харцыг өөртөө хэвшүүл. Хүсэж, бодож, тэмүүлж байгаа зүйлээ бусдын зүрхэнд буутал ярьж чаддаггүй бүсгүй түүндээ хүрэх боломжоос нэгээр хоцорно. Илтгэх чадварын сургалтанд суух юм уу, гэртээ хоолоо хийж байхдаа, харьж явахдаа өөртэйгөө ярьж “ярианы дүлий”-нээс өөрийгөө гаргаарай.

Хурдан бичих чадвар
Гараар бичих болон компьютерээр шивэхдээ хэзээ ч битгий цаг алдаж бай. Хурдан бичих чадварыг бий болгосноор цаг хэмнээд зогсохгүй ажлаа төлөвлөгөөтэй амжуулахад чинь тусална. Мөн удаан, алдаатай, үсгээ хайн бичиж байгааг чинь харсан хүмүүс тийм ч таатай байхгүй болов уу?

1-р бие даалт

 

 “Монгол улсын хөгжлийн гарц-Шинэ технологи ерөнхий сэдвийн хүрээнд илтгэл бичих. Илтгэл нь:

 

1. Оршил, Үндсэн хэсэг, Дүгнэлт, Ишлэл татсан ном зохиолын нэр гэсэн үндсэн хэсгүүдтэй байна.

 

2. Arial Mon фонд дээр 12pt үсгийн өндрийг сонгон бичнэ. Мөр хоорондын зай 1sp.

 

3. 2 хүн хамтран бичиж болно.

 

4. Хугацаа хожимдсон илтгэлийг авахгүй. 10-р сарын 15-ны дотор хураалгаж дууссан байна.

 

Илтгэлд тавигдах ерөнхий шаардлага:

 

a.       Шинжлэх ухааны үндэслэлтэй байх

 

b.      Шинэлэг санаа дэвшүүлсэн эсвэл асуудал шийдвэрлэсэн байх

 

c.       Судалгаа шинжилгээ, туршилтанд тулгуурласан байх

 

d.      Илтгэл бичих загварын дагуу байх

 

2-р бие даалт

 

1.      Эдийн засгийн онолын тухай

 

2.      Эрэлт

 

3.      Нийлүүлэлт

 

4.      Зах зээлийн тэнцвэр

 

5.      Эрэлт, нийлүүлэлтийн мэдрэмж

 

6.      Бизнесийн зохион байгуулалт

 

7.      Зардал, зардлын ангилал

 

8.      Төгс өрсөлдөөнт зах зээл

 

9.      Цэвэр монополь зах зээл

 

10.  Монополь өрсөлдөөнт зах зээл

 

11.  Олигопольт өрсөлдөөнт зах зээл

 

12.  Хүчин зүйлийн зах зээл

 

13.  Хөдөлмөрийн зах зээл

 

14.  Цалин хөлс

 

15.  Үндэсний тооцооны систем

 

16.  Макро эдийн засгийн үндсэн үзүүлэлтүүд

 

17.  Ажилгүйдэл

 

18.  Инфляци

 

19.  Эдийн засаг дахь төрийн үүрэг

 

20.  Макро эдийн засгийн үндсэн асуудлууд

 

21.  Хэрэглээ

 

22.  Хадгаламж

 

23.  Хөрөнгө оруулалт

 

24.  Сангийн бодлого

 

25.  Мөнгөний бодлого

 

26.  Валют, валютын ханш

 

27.  Олон улсын худалдаа

 

28.  Эдийн засгийн өсөлт

 

29.  Компани

 

30.  Хоршоо

 

31.  Нөхөрлөл

 

32.  Монгол улсын эдийн засгийн өнөөгийн байдал

 

33.  Монгол улсын эдийн засгийн өсөлт

 

34.  Монгол төгрөгийн бусад валюттай харьцах ханш

 

35.  Импорт

 

36.  Экспорт

 

37.  Банк, банкны тогтолцоо

 

38.  Төсвийн алдагдал, түүнийг багасгах арга

 

39.  Засгийн газрын зардал, улсын өр

 

40.  Монгол улсын татварын бодлого

 

 

Жич:

 

1.      Сэдэв сонгон авч курсын ажил бичнэ. .

 

2.      Мөн уг авсан сэдэвтэйгээ холбоотой 10-с доошгүй бодлого бодсон байна.

 

3.      Хугацаа хожимдсон бие даалтыг авахгүй. 12 сарын 03-ны дотор шалгуулж дууссан байна.

 

4.      Анги дотор бие даалтын ажил давхардахгүй, давхардсан ажлыг тооцохгүй.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

д/д

 

Бие даалт

 

Тэмдэглэл

 

хугацаа

 

Оноо

 

1

 

Бие даалт I

 

Бие дааж ажиллах гарын авлагатай ажиллах

 

III-XII долоо хоногт

 

20

 

2

 

Бие даалт II

 

Тодорхой нэг аж ахуйн нэгжийн санхүүгийн тайлан сонгож мэдээлэл унших

 

XIII долоо хоногт

 

5

 

3

 

Бие даалт III

 

Сэдэв сонгон бодлого бодох

 

XIV долоо хоногт

 

5

 

  1. Хууль, эрхзүйн тухай
  2. Хариуцлагатай хувьцаат буюу хаалттай компаний тухай
  3. Үүрэг дуусгавар болох
  4. Бизнесийн эрхзүй, түүний судлах зүйл
  5. Компани байгуулах үйл явц
  6. Хүчин төгөлдөр бус гэж тооцогдож болох хэлцлүүд 
  7. Ёсзүй ба бизнес
  8. Компаний удирдлагын тухай
  9. Өмчлөх эрхийг хамгаалах тухай
  10. Эрхзүйн харилцаанд оролцогчид
  11. Хэлцэл, түүний ангилал, хэлбэр
  12. Зөрчлийн улмаас үүсэх үүрэг
  13. Бизнесийн эрхзүйн зарчим
  14. Охин компаний тухай
  15. Өмчлөх эрх үүсэх
  16. Бизнесийн эрхзүйн нийгэмд гүйцэтгэх үүрэг
  17. Нөхөрлөлийн тухай
  18. Аялал жуулчлалын тухай гэрээ
  19. Бизнесийн эрхзүйн харилцааны элементүүд
  20. Хоршооны тухай
  21. Өмч, түүний төрөл, хэлбэрүүд
  22. Иргэний эрхзүйн чадвар, чадамж
  23. Хэлцэл хүчин төгөлдөр байх нөхцөлүүд
  24. Гэрээний бус үүрэг
  25. Хуулийн этгээдийн тухай
  26. Дампуурал, түүний ангилал
  27. Гэр бүлийн хөрөнгийн эрх
  28. Хуулийн этгээдийн ангилал
  29. Төлөөлөл, түүний ангилал
  30. Түрээсийн тухай
  31. Хуулийн этгээдийг өөрчлөн байгуулах тухай
  32. Дампуурлын хэрэг үүсгэх үндэслэл, журам
  33. Эзэмшил, түүний тухай
  34. Бизнесийн байгууллагын төрөл, хэлбэр
  35. Хүчин төгөлдөр бус хэлцлүүд
  36. Өмчлөх эрх, түүнийг хэрэгжүүлэх
  37. Бүртгэх байгууллагын тухай
  38. Хоршооны дүрэм, түүнд тусгагдах зүйлс
  39. Гэрээ, гэрээний агуулга, гэрээ байгуулах
  40. Компаний тухай
  41. Дампуурлын хэрэг үүсгэх тухай харилцагчийн хүсэлт болон нэхэмжлэл, түүнд хавсаргах зүйлс
  42. Үүргийн гүйцэтгэлийг хангах арга
  43. Хувьцаат буюу нээлттэй компаний тухай
  44. Хэрэг гүйцэтгэгч, түүний эрх үүрэг
  45. Хамтран ажиллах тухай
  46. Хараат компаний тухай
  47. Итгэмжлэлийн тухай
  48. Ажил гүйцэтгэх, туслалцаа үзүүлэхтэй холбогдсон үүрэг
  49. Компаний дүрэм, түүнд тусгагдах зүйлс
  50. Дундаа өмчлөх тухай
  51. Хариуцагчийг татан буулгах эсвэл дахин хөрөнгөжүүлэх тухай
  52. Компаний хувь нийлүүлэгчдийн хурал
  53. Нөхөрлөлийн удирдлагын тухай
  54. Гэрээний эрхзүйн тухай
  55. Өмчлөх эрх дуусгавар болох тухай
  56. Үүрэг гүйцэтгэх зарчим
  57. Зуучлалын тухай
  58. Хоршооны удирдлагын тухай
  59. Үүрэг, үүрэг үүсэх үндэслэл
  60. Үүрэг гүйцэтгээгүйгээс үүсэх хариуцлага

Шалгалтандаа хэрхэн бэлдэж, өгөх вэ?

2013 оны 05-р сарын 03 Нийтэлсэн Anhaa

Шалгалтын өмнө хэрхэн хоол ундаа зохицуулах вэ?

Шалгалтаа ямар өгөх нь өмнөх өдрөө биеэ хэрхэн бэлдсэн болоод хоол ундаа хэрхэн зохицуулсанаас шалтгаалж байдаг. Өлсгөлөн чигээрээ шалгалтандаа орвол асуултууддаа анхаарлаа хандуулж чадалгүй өнгөрнө. Мөн тэжээллэг бус (түргэн хоол) идсэн тохиолдолд сэргэг бус болно. Эдгээрээс сэргийлэхийн тулд та бүхэн доорх зүйлсийг өөрсдийн амьдралд хэвшүүлж заншаарай.
         Заавар:
  1. Яг шалгалтын өмнө тэжээллэг хоол хэрэглэх. Хэрвээ шалгалт чинь өглөө бол өглөөний унд уух цаг гаргаж эртлэн босоорой.
  2. Өглөө, үдийн унд, оройн хоолондоо өндөг, самар, тараг, бяслаг зэрэг уургаар баялаг хүнс хэрэглэх.
  3. Хэт их хоол бүү ид. Энэ нь таныг хөдлөхөд хэцүү болгоно. Зөвхөн цадаагүй үедээ л амттан ид. 
  4. Кофе мэтийн сэргээх зориулалттай уух зүйл бүү хэрэглэ. Та шалгалтын өмнө сайн унтах хэрэгтэй. Үүний оронд ногоон цай уувал тохиромжтой.
  5. Томъёо, ухагдахуун мэтийн шалгалтанд орж ирэх өндөр магадлалтай зүйлсийг гүйлгээд харчих хэрэгтэй.
  6. Өдөр бүр нэмэлт витаминий бэлдмэл хэрэглэ. Ялангуяа витамин В хэрэглэ. Учир нь В митамин нь тархийг сэргээдэг ач холбогдолтой юм.
  7. Хийжүүлсэн ундаа (Coca Cola, Fanta, Sprite гэх мэт), согтууруулах ундаа зэргийг хэрэглэж огт болохгүй. Үүний оронд цэвэр ус сайн уугаарай.

Шалгалтандаа хэрхэн бэлдэж, өгөх вэ?

2013 оны 05-р сарын 03 Нийтэлсэн Anhaa

Амаар шалгалт өгөхөд анхаарах зүйлс:

Аман шалгалт нь бусад тест, бичгийн шалгалтуудаас илүү тухайн оюутны чадварыг илүү  шаарддаг. Энэ үед оюутны харагдаж буй байдал болон өөрт итгэх байдал хамгийн их нөлөөтэй байдаг гэж болно. Гэхдээ та аман шалгалтыг хэцүү гэдэг талаас нь харах бус ашигтай талаас нь харах хэрэгтэй. Яагаад гэвэл та аман шалгалт өгсөнөөрөө өөрийн мэдлэгээ сайжруулж, ярих чадвараа хөгжүүлж, хүнтэй харилцах харилцаанд суралцдаг байна. Тэгвэл танд одоо аман шалгалтанд хэрхэн сайн оролцох талаар зааж өгье.
Доорхи зөвлөгөө танд аман шалгалтаа амжилттай өгөхөд тань тусална.
1. Та шалгалтандаа хэдэн хоногийн өмнөөс бэлдэж эхлэх хэрэгтэй. Та хэрвээ хүмүүсийн өмнө яриа хийхдээ тааруу бол гэртээ толины өмнө гарч байгаад дасгал хийх хэрэгтэй. Эс тэгвээс шалгалтанд оронгуутаа сандраад бүх зүйлээ мартах явдал нилээд гардаг.

2. Шалгалтанд та юу мэдэж байх ёстойгоо тодорхой болго. Нэр томьёо, томьёо болон тэдгээрийн мөн чанар, харилцан уялдааг нь гарга. Хамгийн гол нь аман шалгалтандээр та  ямар нэг томьёо тайлбарлах хэрэгтэй болвол түүнийгээ зүгээр тоочих бус жишээндээр тайлбарлах хэрэгтэй. Энэ нь танд тус болно гэж баталж байна. Таны жишээндээр ярьж байгаа нь таныг үнэхээр тухайн сэдвийг ойлгосон байгааг илтгэдэг учир багш нар танд сайн дүн тавихгүй байхын аргагүй юм.

3. Хэрвээ амаар шалгалт өгөх гэж буй бол цагаасаа өмнө ирж, өөрийгөө бэлдэх хэрэгтэй. Ингэх нь хэд хэдэн давуу талтай. Эрт ирсэн үед та шалгалт яаж авагдах, ямар асуултууд танд ирж болохыг мэдэж авч болдог. Гэтэл  та хоцорч ирээд шууд шалгалтанд орох аваас эрсдэл ихтэй байх болно.

4. Та эрт ирсэн ч гэсэн шалгалтанд хамгийн түрүүнд орохгүй байсан нь дээр. Хэрвээ тэгэх аваас хүмүүсийн хэлдгээр туршилтын туулай болох магадлалтай юм. Энэ нь та чадваргүй дээ биш, хамгийн гол нь багш нарын авж буй арга барилд тааруулж өөрийгөө бэлтгэх тухай юм.

5. Юуны өмнө хувцаслалтандаа анхаар. Цэвэрхэн харагдах хэрэгтэй. Энэ нь  таныг шалгалт авж буй багшийг хүндэтгэж байгааг харуулдаг юм. Утсаа унтраахаа мартаж болохгүй.

6. Мөн багшийн тавьсан асуултад тийм, үгүй гэж товч хариулж болохгүй.

7. Та ямар ч шалгалт өгөх гэж байсан, доод тал нь хичээлээ 3 удаа унших шаардлагатай. Яагаад гэвэл та нэг удаа  ном эсвэл дэвтрээ унших үед мэддэг ч юм шиг, өөрөө ярьж чадах ч юм шиг танд санагдана. Гэтэл яг  ярих гэхээр юу ч мэддэггүй. Тэгэхээр та ганц удаа уншаад шалгалт өгж чадахгүй гэж хэлмээр байна.

8. Та багшийхаа тавьж буй асуултыг эхлээд сайн ойлгох хэрэгтэй. Танаар яг юу хэлүүлэхийг хүсэж байгааг нь мэдэх хэрэгтэй. Тэгэж байж та зөв хариулна.

9. Та багшийн асуух гэж буй асуултын хариултыг мэдэж байсан ч асууж дуусаагүй байхад нь хариулах гэж оролдож болохгүй юм. Хүлээцтэй сонсож байгаад хариултаа хэлэх хэрэгтэй.

10. Та эхний асуусан асуултад хариулж чадаагүй бол үүнийг дараагийн асуултад бүү хамруул. Өнгөрсөн бол өнгөрсөн. Дараагийн асуултад хариулж чадна гэж бодоорой.

11. Хэрвээ та ярих зүйлээ цэгцлэх хэрэгтэй эсвэл хаанаас ярих эсэхээ мэдэхгүй бол багшдаа хэлээд хэдэн минут бэлдүүлэхийг  хүсээрэй.

12. Заримдаа аман шалгалт таны өөрийн хийсэн судалгааны тайлан байдаг. Та энэ төрлийн яриаг хийхдээ нилээд сайн бэлтгэсэн, зохион байгуулагдсан байх ёстой. Та хэрвээ прожектоор үзүүлэх гэж буй бол өөрийн ярих гэсэн дарааллыхаа дарааллаар слайдаа бэлтгэх хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол та слайдаа хайж сандрах болно

Тестээр авах шалгалтыг яаж сайн өгөх вэ?

 

Тестээр шалгалт өгөх зарим тохиолдолд эрсдэл ихтэй байдаг. Мөн тэстээр шалгалт өгөхдөө өөрийхөө мэдэж буй зүйлээ сайн харуулах нь их чухал. Тэгвэл танд хэдэн стратеги зааж өгье. Та энд бичсэн байгаа хэсэг бүрд анхаарал хандуулаарай. Хэсэг бүр танд юу хийхийг чинь заасан байгаа.

 

D= Direction - Журам
Эхлээд тестнийхээ журмыг нь сайн хар. Тэгээд ойлгохгүй байгаа журам болгоноо багшаасаа асуу. Зөвхөн журмыг нь сайн дагаснаар та тэстэндээрээ сайн оноо авна. Хэрвээ та журмыг нь сайн дагахгүй бол мэддэг зүйлээ харуулж чадахгүйд хүрнэ.

E=Examine- Шалгаж нягтлах
Та тэстийг бүхэлд нь нэг хараад хэр зэрэг их ажил хийх ёстойгоо мэдэх хэрэгтэй.  Ингэснээр та тэдгээрийг хэдэн хэсэг болгон хувааж, тэдгээрийг зохицуулахад танд амар болно.

T=Time- Цаг  
Ингэж хэсэг болгон хуваасныхаа дараа хэсэг болгон дээр нь хэр их хугацаа зарцуулахаа шийд. Хэрвээ хэсэг бүр өөр өөр оноотой бол хамгийн их оноотойд нь их цаг зарцуулах хэрэгтэй. Та цаг бага үед нэг зүйлдээр хэтэрхий их хугацааг зарцуулж болохгүй.

E=Easiest- Хамгийн амархан
Эхлээд хамгийн амархан асуултуудад хариулж эхлэх хэрэгтэй. Та хэрвээ тэстийхээ эхний хэсэгт хүнд асуулттай таарах юм бол хариулж чадах байсан асуултууддаа хариулж чадахгүйд хүрнэ. Тиймээс хамгийн амархан асултуудаас эхлэх хэрэгтэй.

R=Review- Бөглөх
Хэрвээ та цагаа зөв зохицуулж чадсан бол асуултуудаа бөглөж чадах ба амжилттай дуусгаж, зөв бөглөх боломжтой болно.
Дараа нь тэстийн журманд бичигдсэн бүх шаардлагыг хангасан эсэхээ шалгаарай.
Та дээрх аргыг тест бөглөхдөө ашиглах юм бол илүү сайн бөглөж, илүү сайн дүн авах болно. 

Инээх чадлаа л бүү гээ

2013 оны 04-р сарын 30 Нийтэлсэн Anhaa

Хамаг хүч чадлыг хаа нэгтээн хар шуурга хамаад одчихсон юм шиг санагдах үе бидэнд зөндөө. Амаа ч нээх зориг үгүй болох ийм үед өөрийн мэдэлгүйгээр газар ширтэж явдаг зуршилтай болоод, сайхан зүйлийн тухай ярихдаа хүртэл хөмсөг зангидчих гээд байдаг болчихдог.

Өөрөөс шалтгаалах зүйл цөөхөн, санаа зовнихоос өөрийг хийж чадахгүй тохиолдолд дэмий шаналахын оронд харин ч дотоод байдлаасаа яг эсрэг дүрийг үзүүлж, бусдын нүдийг өөрийнхөө сэтгэлзүйг хуурах их үр дүнтэй арга. Хичнээн амьдрал хэцүү байлаа гээд, биеэ авч явах байдлаараа хүртэл түүнийгээ илтгээд явбал өдөр ирэх тусам нүдээ өргөхөд хүртэл хүнд санагдаж эхэлдэг. Бие махбодь, сэтгэл хоёр хоорондоо холбоотой. Сэтгэл ямар байхыг дагаж бие сайжирдагтай адил, бие ямар байхыг дагаж сэтгэл ч өөрчлөгдөнө. Юу ч болоогүй юм шиг хүнтэй инээмсэглэн зөрж, гар барих тоолондоо бүтэн атгаж, сэргэлэн харцныхаа гал цогийг манаж чадвал юмс аяндаа бүтэх болно.

Тиймээс ямар ч зовлон бэрхшээл тулгарсан бай, бид эрүүгээ өргөж явах тэнхээ, инээж алхах чадлаа л хадгалж үлдээх хэрэгтэй. Энэ хоёр хүртэл үгүй бол, аврагдах ямар ч найдвар байхгүйгээс өөрцгүй. Ирлэсэн сэлэм шиг гялалзаж явах цагт юу ч чамайг мохоож дийлэхгүй.

Энэ бүхэн хэтэрхий үнэн болохоор нэг хүн ч гэсэн унших болов уу гэж бодоод блогтоо орууллаа. Инээмсэглэл бол энэ дэлхийн хамгийн сайн, үнэгүй эмч. Та бүхэнд амжилт хүсье.

     Амьдрал бол далай, харин бид түүн дээр хөвж байгаа хөлөг онгоц юм. Хэн хөлөгөө зөв чигт зална тэр хүн амьдрал хэмээх далай ямар цэнгэг болохыг мэдрэх болно. Мэдээж заримдаа далайд хар шуурга болно, нар ээсэн өдөр ч бас тохионо. Амьдрал бол ёроолдоо шүүрдэж барахгүй эрдэнэстэй, сэлж барахгүй хязгаар юм. Түүнээс хэр их зүйл шүүрдэж өөрийнхөө хөлөг онгоцыг дүүргэнэ тэр хүн аялалаа цааш амжилттай үргэлжлүүлнэ.

Өдөр бүрийн үр бүтээлээ нэмэгдүүлэхийн энгийн аргууд

1. Өглөө бүр эртлэн босож, өндөр тэнгэрийг саравчлан харж бай. Нар дээр мандахыг ажиглаж өнөөдөр сайхан өдөр болно гэж өөртөө хэл.
2. Өглөөний ундаа заавал ууж бай. Эрч хүчийг өгөх болно.
3. Ажлаасаа нэг буудлын өмнө унаанаасаа бууж явган алхаж бай. Өглөө бүр 500 алхмыг өөртөө зориул.
4. Алхаж байхдаа өнөөдрийн хурлынхаа шинэ санааг бод. Алхаж байхад л хамгийн сайхан санаанууд орж ирдэг.
5. Өдөр бүр зайлшгүй хийх ёстой 6-хан ажлын жагсаалтыг гарга. Тэр өдрөө тухайн жагсаалтаа заавал бөглөж дуусга. Сарын дараанаас үүнийгээ 10 болго.
6. Цагийн юмыг цагт нь хийж дуусга. Цайны цаг чинь 13:00-д эхлэдэг бол хийж байгаа ажлаа орхиод цайндаа гар. 10 минут хойшлоход л өнөөдрийн бүтээмж чинь бүхэлдээ ухралд орох болно.
7. Бүтээмж өндөртэй өдөр сэтгэл санаа өндөр байдаг. Бүтээмжээ илүү их нэмэгдүүлэхийн тулд унших цагийг өөртөө гарга. Ном унших цаг гарахгүй байна гэж гомдоллохын оронд өглөө бүр 30 минутын өмнө эртлэн ирээд, дуртай номоороо өдрөө эхлүүл.
8. Эрч хүчээ нэмэгдүүлэхийн тулд амрах цагийг ч бас өөртөө гарга. Нээлтээ хийсэн шинэ кино, үзвэрийг үзэж цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэн алх.
9. Тэмдэглэл хөтөл. Тухайн өдрийн үр дүн, амжилт бүтээл гэх мэт гэгээлэг бүхнээр тэмдэглэлээ дүүргэ. Хэзээд чамд эрч хүч өгөх болно.
10. Бусдад инээмсэглэл бэлэглэ. Инээмсэглэхэд ямар нэг шалтгаан хэрэггүй. Инээмсэглэл чамаас юу ч авалгүйгээр, чамд юм бүхнийг өгөх болно.

Е кодтой хүнсний нэмэлтүүдийн сөрөг нөлөө

2013 оны 02-р сарын 22 Нийтэлсэн Anhaa

Яг одоо идэж байгаа бүтээгдэхүүнийхээ найрлагыг хараад үз дээ? Урд талдаа E үсэг бичиж тэмдэглэсэн хэдэн хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний нэр байна? Эрүүл, зохистой хооллолтын талаар их яригдах болсон өнөө үед чамин хээнцэр сав баглаа, боодолтой хүнсний бүтээгдэхүүний найрлаган дээрх Е тэмдэглэгээтэй коднууд чухам юу өгүүлж байдгийг хүмүүс тэр болгон мэддэггүй. Тэдгээрээс хүний эрүүл мэндэд тодорхой хэмжээгээр хор нөлөө үзүүлдэг хүнсний нэмэлтүүдийг сонгон авч сэрэмжлүүлэг хүргэхээр зорилоо.

Будагч бодисууд /(Е-100 -Е-199/-бүтээгдэхүүнийг өнгө оруулах буюу өнгийг сэргээж тодосгох, байгалийн өнгийг нь далдлах зорилгоор хэрэглэгддэг.

 

Е102, Е110, Е122, Е124- Төрөл бүрийн амттан, сироп, ундаа, даршилсан ногоо /улаан лоолиноос бусад/, кремтэй мөхөөлдөс, хүнсний мөсөнд байх нь элбэг. Харшил өгч болзошгүй.

Е102- Багтраа /астма/ өвчнийг хурцатгаж, харшлыг өдөөдөг. Олон оронд хүнсэнд хэрэглэхийг хориглосон. Е110- харшил өгөх, дотор муухайруулж болзошгүй. Олон оронд хүнсэнд хэрэглэхийг хорьсон.

Е104-Чихэр, ундаа, ликер, зайрмаганд агуулагддаг. Австрали, Япон, Норвеги, АНУ-д энэ хүнсний будагч бодисыг хүнсний бүтээгдэхүүнд хэрэглэхийг хориглосон. Хүүхдийн бие организмд сөрөг нөлөөтэй. Дерматит үүсгэдэг.

Е121, Е122-ОХУ болон хэд хэдэн оронд хориглосон.

Е123-Загасны түрсэнд агуулагддаг. Харшил өгч болзошгүй. Ургийн гаж хөгжил үүсгэх эрсдэлтэй. Олон оронд хорьсон.

Е124-канцероген. Астмыг хурцатгадаг. Олон оронд хориотой.

Е127-Чихэр, компот, хоол амтлагчууд, хүнсний мөсөнд агуулагддаг. Хэтрүүлж хэрэглэсэн тохиолдолд бамбай булчирхайн хорт хавдрыг өдөөх эрсдэлтэй.

Е129-Канцероген. Олон оронд хориотой.

Е132, Е140, Е142-Зайрмаг, хүнсний мөс, хатааж чихэржүүлсэн жимсэнд агуулагддаг. Хортой нөлөө үзүүлж болзошгүй. Е132-Норвегид хориотой. Е142-олон оронд хэрэглэхийг хорьсон.

Е150, Е151- Зайрмаг, хүнсний мөс, архи, ликер, колагийн төрлийн ундаа, печенье, чихрэнд агуулагддаг. Харшил өгч болзошгүй.Е151, Е155-олон оронд хориотой.

Е153, Е154-АНУ-д хорьсон.

 

Е200, Е201-Харшил өгч болзошгүй

Е 210, Е 211, Е 212, Е 213, Е 214, Е 215, Е 216, Е 217, Е 218, Е 219 - Жүүс, загасан консерв, түрс, майонезэнд агуулагддаг. Их хэмжээгээр хэрэглэсэн тохиолдолд ходоод гэдэсний хямрал үүсгэж болзошгүй. Е210-Астмыг хурцатгаж болзошгүй. Е214, Е215, Е217-олон оронд, Е213- ОХУ-д хориотой. Е218- Харшил өгч болзошгүй

Е220-Лаазалсан загасны төрлийн бүтээгдэхүүнүүд, нөөшилсөн /жимсний компот/ болон хатаасан жимснүүд, жимсний чанамалууд, уксус, дарс, өтгөрүүлсэн жүүс, хатаасан мөөгөнд агуулагддаг. Кальцийг биеэс хөөн гаргаж, В1, В12 витаминыг задалдаг. Бөөрний дутагдалтай хүмүүс болгоомжтой хэрэглэх.

Е 221, Е 222, Е 223, Е 224, Е 226, Е 227, Е 228- Лаазалсан загасны төрлийн бүтээгдэхүүнүүд, нөөшилсөн /жимсний компот/ болон хатаасан жимснүүд, жимсний чанамалууд, уксус, дарс, өтгөрүүлсэн жүүс, хатаасан мөөг, гурил, чипсэнд агуулагддаг.

Е226, Е227-олон оронд хориотой. Их хэмжээгээр хэтрүүлж хэрэглэсэн тохиолдолд дотор муухайрах, бие сулбайх, амьсгалахад хүндрэлтэй болж, ханиалга үүсгэдэг.

Е 230, Е 231, Е 232, Е 233-зарим жимсний хадгалалтын хугацааг уртасгахын тулд хальсанд нь түрхдэг. Харшил өгч болзошгүй. Энэ 4 нэмэлтийг олон оронд хүнсний үйлдвэрлэлд хэрэглэхийг хориглосон.

Е235-Харшил өгч, огиулж, гүйлгэж болзошгүй.

Е236, Е237, Е238, Е239-олон оронд хориотой.

Е240- Зарим тохиолдолд сүүг боловсруулах болон хуурай бяслаг /сыр/ үйлдвэрлэхэд хэрэглэдэг.

Формальдегид. Зарим компани үүнийг хумсны будагны үйлдвэрлэлд ч хэрэглэдэггүй. ОХУ-д хориотой

Е 249, Е 250, Е251, 252 – Махан консервууд, дутуу утлагатай болон чанамал хиам, нөөшилсөн махан бүтээгдэхүүнүүдэд агуулагддаг. Зарим нэг бодистой харилцан үйлчлэлцсэнээр хортой бодис үүсгэж болзошгүй.

Е249-ийг хүүхдийн тэжээл үйлдвэрлэлд хэрэглэхийг хориглосон.

Е250-даралт ихэсгэх, зүрх судасны өвчлөл үүсгэх эрсдэлтэй.

Е261-бөөр өвддөг хүмүүс болгоомжтой хэрэглэх

Е264-бөөлжис цутгаж магадгүй

Е270-хүүхдийн бие организмд аюултай.

Е281, Е282, Е283-мигрень үүсгэж болзошгүй.

Е296-нялх хүүхдийн тэжээлд хориотой.

 

Е 300 (аскорбины хүчил), Е 301, Е 302, Е 303-Махан консервууд, хиаман бүтээгдэхүүнүүд, загасан консерв, жимсний чанамал, чихэр, бохь, шар айраг, сироп, жүүс, жимсний цайнд агуулагддаг. Их хэмжээгээр хэрэглэсэн тохиолдолд шээс хөөх үйлчилгээ үзүүлдэг.

Е 304-Маргарин, майонез, маслонд агуулагддаг. Давсганд чулуу үүсэхэд нөлөөлдөг.

Е 320 - Маргарин, бохь, шарсан төмсөнд агуулагддаг. Шингэний биеэс гадагшлах явцыг удаашруулснаар холестерины агууламжийг нэмэгдүүлдэг.

Е 322 (соевый лецитин) - Маргарин, пудинг, хүнсний крем, төрөл бүрийн амттан, зайрмаг, шоколад, үр тарианы гаралтай өглөөний бэлэн хоол, бялуун төрлийн бүтээгдэхүүнд агуулагддаг. Хэтрүүлж хэрэглэсэн тохиолдолд гэдэсний шимэгдэх чадварыг бууруулах эрсдэлтэй.

Е 338 (ортофосфорын хүчил), Е 339, Е 340, Е 341-Хийжүүлсэн колагийн төрлийн бүтээгдэхүүн, желатинд агуулагддаг. Фосфорын илүүдэл нь кальцийн дутагдалд оруулж болзошгүй тул хэтрүүлж хэрэглэхээс зайлсхий.

 

Е 406 (агар-агар)-Махан болон загасан консервууд, чихрэнд өтгөрүүлэгч болгож нэмдэг. Хэтрүүлж хэрэглэсэн тохиолдолд гүйлгэж болзошгүй.

Е 414 -Ихэнхдээ сүмс, хүнсний крем, жигнэмэл гурилан бүтээгдэхүүн, бохь, пудинг, хатуу чихэр, зөөлөн чихэр, хатаасан жимс, шарсан үр тарианд агуулагддаг. Харшил өгч болзошгүй.

Е 450 (полифосфатууд) -Ихэнхдээ хуурай болон өтгөрүүлсэн сүү, төмсний гурил, сыр, махан консервууд, чанамал хиам, амттанд агуулагддаг. Биеэс кальцийг хөөж гадагшлуулдаг.

Эмульгаторууд (Е500-Е599)-(бодисуудыг хооронд нь хольж, хольцыг жигдлэх үүрэгтэй /ус, цөцгийн тос хоёрыг холих гэх мэт/.

 

Е-620- Глютамины хүчил. Ийм нэмэлт агуулсан хүнсний бүтээгдэхүүнийг хүүхдэд өгөхөөс зайлсхий.

Е-621- Глутамат. Хүүхдийн хоол тэжээлд хэрэглэхийг хориглосон. Харшламтгай хүмүүсийн астма, ногооны харшлыг хөдөлгөж, толгой өвтгөж болзошгүй. Хэтрүүлж хэрэглэсэн тохиолдолд толгой хүчтэй өвдөх, зүрх бэлбэгнэх, дотор муухайрах, цээжээр өвдөх, нойр хүрэх, бие сулрах шинж тэмдэг илэрнэ.

Е-622-Дотор муухайрах, гүйлгэх, гэдэс мушгиж өвдөж болзошгүй.

Е-627, Е631-Хүүхдийн хоол тэжээлд хэрэглэхийг хориглосон.

 

Е-901, Е902- воск- харшил өгч болзошгүй

Е-904-Шеллак, шавьжнаас гаргаж авдаг, харшил өгч болзошгүй.

Е-951-Аспартам. Хэтрүүлж хэрэглэсэн тохиолдолд ухаан алдах, толгой эргэх, тууралт гарах, үе мөч өвдөх, сонсгол гажуудах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Тархины хавдар, эпилепси, аркинсоны болон Альцгеймерийн өвчин, диабет зэрэг өвчнийг өдөөж, үхэлд ч хүргэж мэдэх хортой бодис.

Е-952, Е954- Сахар орлуулагч. Канцерогенд тооцогддог тул АНУ, Их британид хүнсэнд хэрэглэхийг хориглосон.

Энэ мэдээллээр та нарыгаа түгшээж сандраах гэсэнгүй. Тэртэй тэргүй химийн аргаар гаргаж авсан хүнс бид идэхээрээ л нэг болж байгаа. Гэхдээ онцгой хортой, аюултай гэснийг нь мэдэж авахад илүүдэхгүй шүү. Зарим нэмэлтэн дээр “хэтрүүлж хэрэглэсэн тохиолдолд” гэсэн үгс байгааг анхаарч өөрийнхөө болон хайртай дотны хүмүүсийнхээ эрүүл мэндийг хамгаалахад тус болно гэдэгт итгэлтэй байна. Эрүүл энхийг хүсье.

Хөөс буулгагч (E-900 - E-999) болон бусад бодисууд (Е-1000 – Е-1521)- хөөс үүсэхээс сэргийлэх буюу хөөс үүсэхийг бууруулагч, бүтээгдэхүүнийг хөвсийлгөгч бодисууд

Бүтээгдэхүүний амт, үнэрийг сайжруулагч (E-600 - E-699)

Тогтворжуулагч, өтгөрүүлэгч бодисууд E-400 - E-499)-(бүтээгдэхүүний хэлбэрийг хадгалахад тусладаг

Антиоксидантууд (E-300 - E-399)-Бүтээгдэхүүнийг исэлдэх, гашлахаас хамгаалдаг

Консервантууд (Е-200 - Е-299)- Бүтээгдэхүүний хадгалалтын хугацааг уртасгах, төрөл бүрийн нян, бактери мөөгөнцрөөс хамгаалах, дарсны боловсруулалтанд ордог

Мөнгөтэй ухаалаг харьцах нь

2013 оны 01-р сарын 03 Нийтэлсэн Anhaa

Байгаа мөнгөө ухаалгаар зарцуулах нь хадгалж хуримтлуулахаас илүү чухал гэж сонсож байсан биз дээ. Гэхдээ яг яаж гэдгээ сайн мэдэхгүй, бодохоос цаашгүй яваад л байна уу? Дээрээс нь юмны үнэ өдрөөс өдөрт өсөөд л бас хэрэгцээ нэмэгдсээр л.

- Магадгүй өөрт чинь бөөнөөр орлого орж ирлээ гэж бодоход гарж орсоор байгаад л 7 хоногийн дотор юунд үрэгдсэн нь мэдэгдэхгүй дуусгах тохиолдол зөндөө л байсан биз дээ. Тэнд очиж найзуудтайгаа кино үзээд л, энд ирж ресторан, кофе шоп, караоке гээд л чухал хэрэгцээгүй зарлагууд гэнэт ихсээд л. За яадгийн, байнга ингээд байгаа биш гэж бодоод л аль амттай, үнэтэйг нь захиалаад л. Өөрт хэрэгцээтэй зүйлээ авахгүй гар татах хэрнээ, шөнийн клуб, паб, лаунж орох болохоор мөнгөө харамгүй цацаад маргааш нь харамсдаг хүмүүс олон байдаг. Үүнээс зайлсхийхийн тулд өөртөө хязгаар тогтоох хэрэгтэй. 7 хоногтоо нэг л удаа найзуудтайгаа уулзана, тэр үедээ аль болох тэдэн төгрөгөөс илүүг зарцуулахгүй байх гэх мэт.

- Нэг 7 хоногийн турш эсвэл нэг сарын хугацаан дахь бүх төлбөрөө тэмдэглээд үз. Жижиг том гэлтгүй бүгдийг нь тэмдэглэ. Дараа нь түүндээ дүгнэлт хийж хэрэгцээгүйг нь хасах нь өөрийн чинь зарлагыг ямар их хэмнэхийг хараарай. Интернэт, кабелийн төлбөр, утасны төлбөр гээд л. Өнөө үед интернэтэд мөнгө төлөх нь бага болсон. Ухаалаг гар утас, таблет төхөөрөмж эсвэл зөөврийн компьютрээрээ хаана ч гэсэн утасгүй интернэт ашиглан орох боломжтой болчихсон. Эсвэл ажил дээр интернэт байхад заавал гэртээ ахиж байлгах шаардлага бий гэж үү? Нэг их зурагт үздэггүй мөртлөө үнэтэй кабелийн телевизүүдэд мөнгө төлөөд байгаа юм биш биз. Бүгдийг тэмдэглээд хэрэгцээгүйг нь хасаад явбал мөнгөтэйгөө ухаалаг харьцахад чинь туслах болно.

- Хадгаламж нээлгэх бол хамгийн уламжлалт сайн аргуудын нэг. Дуслыг хураавал далай гэдэг. Хугацаатай хадгаламж нээлгээд бага багаар мөнгө нэмээд явж болно. Тэртээ тэргүй цалингаас чинь нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгал гээд нийлээд мөнгө хасагддаг дээрээс нь 10000 юм уу эсвэл 20000 төгрөг боломжтой бол арай ихийг ч сардаа хийгээд байж болно. Дансаа холбуулаад цалин дансанд оронгуут цаанаасаа шууд суутгадаг болгоод тохируулчихвал бүр ч сайн. Нэг л мэдэхэд өөрт чинь хаанаас гараад ирэв гэлтэй хөөрхөөөн хэдэн төгрөг цугларчихна гээч.

- Хэрэгцээгүй жижиг худалдан авалтуудаас зайлсхийгээрэй. Бид зүгээр л хичээлдээ ирэхдээ чихэр шоколад, ундаа жүүс авах шаардлагатай гэж үү? Бид өөрийн мэдэлгүй л эсвэл зүгээр л дэлгүүрт ороод заавал нэг юм авах ёстой юм шиг л нэг юм авдаг. Энэ бол мөнгөний дайсан гэж хэлмээр байна. Дуртай зүйлээ битгий ав гэж байгаа юм биш. Зүгээр л тэвчээртэй бай. Өдрийн хоолоо идчихсэн бол заавал нэг чихэр авч десерт болгох шаардлага байхгүй. Мөнгөтэйгөө ухаалаг харьцаж суръя гэж үнэхээр бодож байгаа бол иймэрхүү жижиг зүйлст өөртөө тэвчээртэй хандаж сураарай.

Зарим хүмүүс зүгээр л бусад хүмүүст мөнгөтэй болж харагдах гэж байнга идэх, уух юм худалдаж аваад л барьж явдаг. Энэ үнэхээр ухаангүй зүйл. Үнэхээр өөрөө дуртай, тэр зүйлээс сайхан мэдрэмж авч чаддаг бол болих шаардлага байхгүй л дээ. Харин өөр бусад хүмүүст таалагдах гэж ийм зүйл хийж байгаа бол мөнгөө дэмий зүйлд үрэхээ эртхэн зогсоогоорой гэж зөвлөе.

Дэлгүүрт явж байтал нэг зүйл үнэхээр таалагдаад би үүнийг авмаар байна гэж хүслээ гэж бодъё. Авч болно л доо. Харин авахаасаа өмнө Энэ үнэхээр надад чухал хэрэгцээтэй зүйл мөн үү? Надад одоо үүнийг авсан ч цаана нь санаа зовохооргүй хангалттай мөнгө байна уу? гэж өөрөөсөө асуугаарай. Хэрвээ хоёуланд нь тийм гэж хариулсан бол зогсоод яахав ав ав. Харин аль нэгэнд нь л үгүй гэж хариулсан бол авах хэрэггүй л болов уу?

Хэрэгцээтэй зүйлээ авахын тулд яагаад заавал илүү үнэ төлөх хэрэгтэй гэж? Наймаа бол ашиг шүү дээ. Мөнгөний ч бай сэтгэл ханамжийн ч бай ашиг л хамгийн гол нь. Ямар зүйл худалдаж авахаас шалтгаалаад уян хатан, бодолтой хандаарай. Зарим зүйлс дээр чанартайг хэрэглэх нь чухал байхад зарим нь хямд төсрийг нь аваад л хэрэгцээгээ хангачих боломжтой байдаг.

Хэрэгцээгүй зарлагаа танаж, тодорхой хэмжээний хуримтлал үүсгэж, уян хатан наймаалцаж сурснаар заавал их орлого хүлээж цаг алдалгүй өөртөө илүү хэрэгцээтэй, авахыг хүсч байгаа зүйлээ авах хангалттай мөнгөтэй болох боломжтой шүү дээ. Гол нь ялгаж салгаж сурах нь чухал шүү.